KUZEY IŞIKLARI NEDİR, NEREDE, NASIL GÖRÜLÜR?

Asıl adı Aurora Borealis olan Kuzey Işıkları, kutup dairesi içindeki enlemlerde yer alan ülkelerden görülebiliyor. Karşınızda dans eden ışıkları görmek gerçekten bir doğa mucizesi. Kelime anlamı mitolojideki rüzgar isimlerinden geliyor. Borealis kelimesi Yunanca’da kuzey rüzgarı, Australis ise güney rüzgarı anlamlarına geliyor. Bu renk cümbüşüne hayran hayran bakmamak elde değil. Kuzey Işıkları Güneş’ten Dünya’ya ulaşan enerji yüklü parçacıkların etkileşime girmesi sonucu ortaya çıkan ışımalara verilen isim. Kuzey ışıkları yeşil, kırmızı, mavi ve mor renklerden oluşuyor. Kırmızı renk oksijen atomuna, yeşil renk oksijen moleküllerine, mavi renk nitrojen moleküllerine karşılık gelirken, mor ve mor ötesi renk ise nitrojen atomuna ait.

Peki Kuzey Işıkları var da Güney Işıkları yok mu? Var ancak, Güney Kutup bölgesi yerleşim açısından Kuzey kadar yoğun olmadığı için bu doğa olayı arzın kuzeyi ile bağdaşmış durumda. Kuzey Işıkları nerelerde görülür derseniz, Kuzey Kutbu’nun tamamında görülüyor. Ama kuzey ışıklarının bütünleştiği nokta Finlandiya. Kuzey Işıkları şu noktalarda görülüyor: Başta Laponya bölgesi olmak üzere, İzlanda, Kanada, Tromso, Norveç, Alaska, Sibirya, İsveç…

Kuzey Işıklarını Eylül ve Mart ayları arasında görebilirsiniz. Peki Kuzey Işıkları nasıl görünür? Güneşte her saniye füzyon patlamaları oluyor ve bu patlamalar plazmaya dönüşüyor. Plazmaya dönüştüklerinde kopan taneler evrenin dört bir yanına saçılıyor. Dünya atmosferindeki atomlar ile karşılaşmaları bu ışıma olayının ortaya çıkmasına vesile oluyor. Aslında Türkiye’ye de geliyor ama bize gelinceye kadar inceldiği için görünmüyor. Dünya ise magmadan dolayı bir kalkan görevini görüyor. Kuzey ve güney kutbu en hassas iki nokta. Bu patlamalar iki kutuptan içeriye giriyor ve girdiğinde gaza dönüşüyor. Gözün anatomisi gibi düşünün. Dünyanın arka yüzündeki manyetik alan. Gazın çarptığı maddeye göre renge bürünüyor. En çok görülen renk, oksijen fazla olduğu için yeşil renk. Kuzey Işıkları solar rüzgarların yoğun olduğu, şehir ışıklarından uzak, bulutsuz, karanlık bir gecede görünebilir. Açık hava ne kadar açık ve karanlıksa ışıklar o kadar net görünür.

Kuzey ışıkları hangi renk olur?

Genellikle yeşil renk görülmektedir. Sonrasındaysa pembe, kırmızı ve daha nadir olmak üzere sarı renkli aurora görebilmeniz mümkündür. Genelde mavi renkli de oluşmakta ancak en az görüleni budur ve gökyüzü mavi olduğundan seçilmesi de en zor olandır.

Kuzey ışıkları hakkında 10 bilgi:

1. Kuzey ışıkları, yani adını Şafak Tanrıçası Aurora’dan alan Aurora Borealis, dünyanın manyetik alanı ile Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların etkileşimiyle gökyüzünde ortaya çıkan doğal ışımalardır.
2. Gökyüzünde yay, bulut, çizgi, dairesel gibi çeşitli şekillere benzer görüntüler oluşmaktadır.
3. Geçmişte insanlar bu ışımaları orta çağda tanrıdan gelen işaretler olarak kabul etmiştir.
4. Galileo Galilei, ilk defa Aurora Borealis ismini kullanarak görünen ışıkları 1619’da tarif etmiştir.
5. 1741 senesinde Anders Celcius, bu ışımaların meydana geldiği zamanlarda büyük manyetik akım oluştuğuna dair gözlemlerini açıklamıştır.
6. Aslen kuzey ışıkları güney yarımkürede de meydana gelmektedir. Fakat kuzeyde gerçekleşen kutup ışıklarına “kuzey ışıkları” güneyde gerçekleşen kutup ışıklarına “güney ışıkları” ismi verilmektedir.
7. Farklı renklerde ışıkların görümesinin nedeni farklı iyonların olmasından gelir. Yani ışıklar, oksijen atomlarından çıkmışsa genellikle yeşil, nitrojen atomlarından çıkmışsa genellikle kırmızı renklidir.
8. Şuandan 30.000 sene önce yaşamış Cro-Magnon’ların (erken homosapienler) Güney Fransa’da mağara tavanlarına çizdikleri kuzey ışıklarını anlatan resimlere rastlanmıştır.
9. Kuzey ışıklarının yalnızc dünyamızda değil diğer gezegenlerde de görüldüğünü Cassini Uzay Gemisi kanıtlamıştır ve fotoğraflar çekmiştir.
10. Dünya’da en güzel gözlenebildiği yer Kuzey Amerika’da bulunan Yellowknife, Avrupa’da  ise Norveç yakınlarında yer alan Tromso’dur.